THỂ LOẠI CHƯƠNG TRÌNH PODCAST NÀO PHÙ HỢP VỚI BẠN TRONG 6 LOẠI PHỔ BIẾN NÀY?

October 23, 2019

Vậy là bạn muốn xây dựng podcast của riêng mình?

Trước khi suy nghĩ về nơi bạn sẽ lưu giữ nguồn dữ liệu của mình hoặc cách thu hút người nghe đến chương trình của bạn, điều đầu tiên bạn cần phải làm là quyết định loại chương trình nào mình cần phải thực hiện. Bạn cần phải chọn một thể loại phù hợp với mình.

Điều ngạc nhiên là không phải tất cả mọi podcast đều là chương trình phỏng vấn. Mặc dù chương trình phỏng vấn cho thấy có thể là một trong những thể loại podcast phổ biến nhất hiện nay, nhưng có rất nhiều cách khác nhau để tạo ra một podcast nổi bật. Bài viết dưới đây sẽ đề cập đến sáu thể loại podcast chính để giúp bạn quyết định thể loại chương trình nào phù hợp nhất với nội dung của bạn. Dưới đây là những thể loại podcast phổ biến:

  • Phỏng vấn
  • Đối thoại
  • Giáo dục
  • Diễn viên độc tấu
  • Kể chuyện phi hư cấu
  • Kể chuyện hư cấu (và đôi khi có thể gọi là nhà hát podcast)

Tại sao chọn thể loại podcast lại rất quan trọng?

Việc xây dựng một nhóm khán giả phụ thuộc hoàn toàn vào sự nhất quán. Sự nhất quán trong các chủ đề mà bạn mang đến. Sự nhất quán trong tần suất bạn đăng nội dung mới. Và đối với podcast, tính nhất quán trong thể loại chương trình của bạn cũng quan trọng như thế.

Khán giả của bạn muốn biết những gì họ phải mong đợi khi họ nhấp vào một tập mới trên podcast của bạn. Nếu chương trình của bạn có một cuộc phỏng vấn nghiêm túc vào tuần này, một cuộc thảo luận hài hước vào tuần tới và sau đó là một cuộc tán gẫu độc tấu vào tuần tiếp theo. Bạn rất khó để có thể đạt được sức kéo hơn. Khán giả của bạn sẽ không thể nào mô tả được chương trình của bạn khi nói về chương trình đó với người khác. Vì vậy bạn sẽ khó có được những lượt nghe mới thông qua những đề xuất từ cá nhân những khán giả của bạn. Và nếu bạn bắt đầu với một tờ giấy trắng mỗi tuần, bạn khó mà có thể theo kịp việc sản xuất nội dung một cách liên tục.

May mắn thay, sáu thể loại podcast phổ biến nhất sẽ giúp bạn lựa chọn cho mình một thể loại chương trình một cách dễ dàng hơn. Bạn sẽ nhìn ra được những gì bạn muốn mang đến trong chương trình của mình và cách để mang lại giá trị cho khán giả của mình. Nào hãy bắt đầu đi sâu vào những ưu và nhược điểm của 6 định dạng chính.

Chương trình phỏng vấn

Một trong những thể loại cổ điển nhất trong thế giới podcast là chương trình phỏng vấn. Thể loại phỏng vấn là sẽ có một người dẫn chương trình chính và một khác mời mới ở mỗi tập. Họ mang đến cho khán giả cơ hội được lắng nghe những kinh nghiệm chuyên môn và học hỏi từ những người thú vị và tài giỏi.

Những chương trình phỏng vấn nổi tiếng và hay thường sẽ có một chủ đề kết nối chung giữa tất cả các khách mời. Ví dụ, những khách mời đến với podcast Ta Đi Tây là những du học sinh, hay những khách mời đến với podcast Những câu chuyện làm “Ngành” là những người làm trong ngành quảng cáo,… Tính nhất quán nhỏ này vô cùng quan trọng khi thính giả của bạn mong chờ bạn giới thiệu một ai đó mới qua mỗi tuần, vì vậy bạn sẽ cần phải quyết định điều gì sẽ kết nối tất cả các khách mời của bạn.

Ưu điểm:

  • Bởi vì cả tập sẽ đi theo nhịp của cuộc đối thoại, bạn sẽ tối thiểu được công đoạn chỉnh sửa.
  • Bạn sẽ không cạn kiệt điều để nói vì mỗi khách mời mang đến những quan điểm riêng của họ về lĩnh vực của bạn hoặc chủ đề mà bạn đang tiếp cận.

Nhược điểm:

  • Công việc của bạn sẽ bao gồm cả việc gửi email, hẹn những khách mời mới và sắp xếp lịch thu âm phù hợp với cả bạn và họ. Và tất nhiên bạn sẽ luôn cầu mong kết nối internet của mình ổn định mỗi khi có cuộc phỏng vấn qua Skype hay qua bất kỳ nền tảng video call nào.
  • Hiện tại có rất nhiều chương trình phỏng vấn. Chính vì thế, bạn phải nghĩ ra được một điều gì đó độc đáo để làm cho chương mình của mình nổi bật hơn.

Chương trình đối thoại

Khi nghe podcast đàm thoại, thính giả sẽ có cảm giác như là tình cờ nghe một cuộc trò chuyện giữa hai người bạn. Thông thường các loại chương trình này có nhiều người dẫn chương trình và cùng nhau tập trung bàn về một chủ đề. Chẳng hạn như CineChic với Emily và Mikey là podcast cùng nhau bàn luận về phim ảnh, hay Modern Vinyl tập trung chủ yếu vào đánh giá những album nhạc.

Những loại chương trình này dễ nghe, dễ ghi âm và thường có thời lượng từ nửa tiếng đến một tiếng. Người nghe thường bị thu hút với loại chương trình này vì họ yêu thích tính cách của những người dẫn chương trình và những cuộc trò chuyện mà họ đang “nghe lỏm” được. Thính giả sẽ cảm thấy kết nối với người dẫn chương trình nhiều hơn là những chương trình thời sự, báo cáo hay kể chuyện phi hư cấu.

Ưu điểm:

  • Cấu trúc ít hơn có nghĩa là thời gian lên kế hoạch cũng ít hơn. Bạn chỉ cần một bản phác thảo ngắn gọn thay cho những gì bạn muốn thảo luận trong tập đó.
  • Luôn có một người khơi lên điều gì đó khi bạn không có điều gì để nói.

Nhược điểm:

  •  Để thu hút người nghe đến và tiếp tục theo dõi kênh của bạn, bạn sẽ cần phải sáng tạo hơn và cụ thể với các chủ đề bạn thảo luận.
  • Tùy thuộc vào nơi của người đồng dẫn chương trình ở, nếu như họ ở xa, bạn sẽ phải thu âm riêng và sau đó ghép lại trong phần chỉnh sửa. Khi đó, cũng giống như thể loại podcast phỏng vấn, bạn sẽ cần một kết nối internet tốt trong quá trình nói chuyện trên Skype hay Zalo.

Chương trình giáo dục

Các chương trình giáo dục thường có nhiều người dẫn chương trình nhưng có nhiều cấu trúc hơn một podcast đối thoại. Các tập sẽ mang đến một bài học cụ thế hoặc những mẹo nhỏ, và người nghe sẽ đến với podcast của bạn để học hỏi mới về chủ đề đó. Ví dụ như podcast Theo Dòng Sử Việt mang đến những bí mật và câu chuyện lịch sử đầy hấp dẫn, hay Tâm Sự Kinh Doanh mang đến những mẹo, kinh nghiệm và kiến thức cần thiết trong quá trình phát triển sự nghiệp kinh doanh.

Học bằng cách nghe podcast là một trong những điều vô cùng tuyệt vời bởi bạn vừa có thể làm việc nhà, nấu ăn, đi lại, dắt chó đi dạo hoặc biến những thời gian chết vô ích trở nên hiệu quả hơn bao giờ hết. Và việc sản xuất một chương trình giáo dục thường đồng nghĩa với việc tạo ra một nội dung bất tử, bởi vì nội dung của bạn sẽ luôn được sử dụng và tiêu thụ trong nhiều năm sắp tới.

Ưu điểm:

  • Thông tin có giá trị cao sẽ khiến khán giả luôn quay trở lại podcast.
  • Dễ dàng tạo nội dung bổ sung như tạo tập tài liệu PDF, video hay một khóa học đầy đủ để thu hút khán giả ở nhiều cấp độ.

Nhược điểm:

  • Một số chủ đề khó truyền tải nếu không có hình ảnh. Bạn có thể kêu gọi người nghe đến trang web của mình để đọc những ghi chú. Nhưng bạn nên tìm cách xây dựng bài học của bạn được truyền tải một cách dễ dàng nhất có thể qua âm thanh.

Chương trình độc tấu

Nếu nhưng bạn không có một người đồng dẫn chương trình, đừng lo! Chương trình độc tấu có thể là một thể loại quan trọng đối với một nhà sáng tạo. Các tập phim có xu hướng dựa trên kinh nghiệm của chính nhà sáng tọa và nó có thể là bất cứ điều gì, từ hài kịch đến nội dung dựa trên lời khuyên. Thính giả sẽ cảm thấy như họ làm quen với bạn và bạn có thể thoải mái mang đến những khách mời để làm tăng thêm sự quan tâm.

Ưu điểm:

  • Không cần phải lên lịch thu âm phù hợp với bất kỳ ai khác. Tạo một tập mới bất cứ khi nào và bất kỳ đâu mà bạn muốn. 
  • Bạn sẽ xây dựng được mối quan hệ cá nhân sâu sắc đối với những thính giả của bạn.

Nhược điểm:

  • Sẽ không ai đỡ giúp bạn khi bạn không biết nói gì hay bị ngưng giữa chừng.

Chương trình kể những câu chuyện có thật

Các podcast kể chuyện là những chương trình chỉ báo cáo, chia sẻ về những câu chuyện thế giới xung quanh chúng ta. Chúng có thể là những câu chuyện tội phạm đầy hùng tráng như podcast Serial, Criminal. Hoặc là những báo cáo về những tin tức như The Daily, BBC News,… Nó cũng có thể là những bí ẩn khoa học thú vị được kể thành những câu chuyện như Science Vs.

Bạn có thể kể một câu chuyện trong một mùa hoặc nhiều mùa. Hoặc bạn có thể viết ngắn gọn và mang đến một câu chuyện mới cho mỗi tập. Dù bằng cách nào, podcast kể chuyện phi hư cấu là cơ hội để bạn chia sẻ sự tò mò của mình với thế giới. Bạn sẽ cần phải đội mũ điều tra viên để thực hiện chương trình ở dạng này. Chúng thường cần đến những cuộc phỏng vấn và tường thuật khác nhau ở bên ngoài để thông báo cho thính giả có thể hiểu hoàn toàn câu chuyện.

Ưu điểm:

  • Những loại chương trình này thường rất gây nghiện cho người nghe, sự thành công của Serial là một minh chứng. Trong một bài viết trên The Atlantic, Emma Rodoro, giáo sư truyền thông Đại học Pompeu Fabra ở Barcelona đã nói về chủ đề này rằng: “Âm thanh là một trong những hình thức truyền thông gần gũi nhất… bạn đang xây dựng những hình ảnh của câu chuyện trong tâm trí và tạo ra sản phẩm của riêng mình.”
  • Có rất nhiều sự sáng tạo trong quá trình chỉnh sửa và sản xuất.

Nhược điểm:

  • Hầu hết giá trị sản phẩm của chương trình này rất cao vì vậy bạn không thể nào sản xuất chương trình thường xuyên và liên tục, thay vào đó nó thường được sản xuất theo mùa.
  • Đây không phải là thể loại chương trình bạn có thể vừa thu âm vừa nói chuyện với micro, bạn cần nhiều thời gian lên kế hoạch và nghiên cứu hơn.

Nhà hát podcast

Nếu bạn là một người hâm mộ của audiobook hay là truyện viễn tưởng nói chung, bạn có thể sẽ thích thể loại nhà hát podcast. Ở đây những mẩu truyện hư cấu sẽ được diễn xuyên suốt các tập giống như là chương trình truyền hình, nhưng nó chỉ là âm thanh. Nó có cả các diễn viên lồng tiếng, kịch bản, và giống như các chương trình truyền hình, họ thường có những nhân vật hoạt bát và cốt truyện hấp dẫn khiến người nghe luôn muốn biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Nếu bạn là một tác giả tiểu thuyết hoặc viết kịch bản phim ngắn thì đây có thể là một thể loại podcast tuyệt vời để bạn khám phá và sử dụng khả năng kể chuyện của mình ở một sân khấu mới.

Ưu điểm:

  • Hiện tại, thể loại này ít bão hòa hơn trên thị trường.
  • Cũng giống như những chương trình kể chuyện phi hư cấu, những chương trình này thường rất gây nghiện.

Nhược điểm:

  • Thể loại này đòi hỏi rất nhiều công việc. Bạn đã có mọi khó khăn khi viết một câu chuyện, khó khăn lại càng tăng thêm khi bạn phải hợp tác sản xuất với các diễn viên lồng tiếng.
  • Vì đây là một thể loại chương trình ít phổ biến hơn, nên cũng khó thu hút được những thính giả mới nghe thử.

Vậy làm thế nào để lựa chọn thể loại podcast phù hợp với bạn?

Giờ đây bạn đã hiểu được một chút nào đó về những thể loại podcast khác nhau, hãy tự hỏi:

Thể loại podcast nào phù hợp với nội dung của bạn nhất?

Nếu như đáp án chưa xuất hiện ngay lập tức trong đầu bạn, thì đây là một số câu hỏi giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn:

Bạn muốn người nghe nhận được gì từ chương trình của bạn?

Nếu điều chính bạn muốn làm là giúp họ học, thì có lẽ một podcast giáo dục sẽ phù hợp với bạn nhất. Nếu mục tiêu của bạn là giải trí, thì có lẽ một chương trình trò chơi với những người đồng dẫn chương trình vui nhộn sẽ giúp bạn xây dựng một chương trình podcast chất lượng.

Dù mục tiêu của bạn là gì, hãy chọn một thể loại tốt nhất để giúp đạt được nó.

Làm thế nào để chương trình của bạn trở nên độc đáo và khác biệt?

Bạn có thể tự do sáng tạo trong tất cả các thể loại nhưng việc thêm sự độc đáo của riêng bạn là vô cùng quan trọng. Ví dụ, trong thể loại chương trình phỏng vấn thì lĩnh vực kinh doanh và tiếp thị là vô cùng phổ biến, bởi vì người nghe muốn học hỏi những kinh nghiệm, hiểu biết, thành công và thất bại của người khác. Nhưng điều này cũng có nghĩa là nếu bạn quyết định bắt đầu một cuộc phỏng vấn trong lĩnh vực này, bạn sẽ có rất nhiều sự cạnh tranh.

thể loại podcast phù hợp

Bạn sẽ làm gì để podcast của bạn nổi bật lên trên đám đông?

Bạn phải cung cấp cho khán giả một lý do chính đáng để họ nghe chương trình của bạn thay vì những người khác trong cùng một lĩnh vực. Bạn có thể kết hợp các yếu tố của hai thể loại podcast khác nhau và khám phá những khía cạnh khác nhau về chủ đề của bạn mà những podcast khác không nhắc đến.

Thể loại nào sẽ phù hợp nhất với thế mạnh của bạn?

Cùng với việc lựa chọn thể loại phù hợp nhất với mục tiêu, bạn cũng nên xem xét điểm mạnh của mình và lựa chọn thể loại phù hợp nhất với phong cách chia sẻ nội dung và khả năng chỉnh sửa của bạn. (Mặc dù bạn hoàn toàn có thể thuê người ngoài làm việc đó nếu bạn muốn)

Chẳng hạn như Design Life, họ chọn thể loại đối thoại để nói về các chủ đề thiết kế về những kịch bản hoặc kế hoạch nặng nề vì họ muốn người nghe xem họ như là những người bạn thay vì những người thầy chỉ dẫn. Hơn thế, nó dễ dàng thu âm và chỉnh sửa mà không cần nguồn lực bên ngoài nào. Điều này có nghĩa là bạn sẽ không gặp khó khăn trong việc bám sát lịch trình mỗi tuần. Vậy thì hãy nghĩ về điểm mạnh của bạn và hạn chế thời gian lựa chọn thể loại cho chương trình.

thể loại podcast phù hợp
Bạn nên lựa chọn thể loại podcast phù hợp với lịch trình của mình

Bạn sẽ lựa chọn thể loại podcast nào?

Tất nhiên, các quy tắc được lập ra để phá vỡ, bạn có thể tự mình xây dựng và phát triển một thể loại podcast của riêng bạn từ một sự kết hợp của những yếu tố trên. Chẳng hạn như podcast của blogger Estee Lalonde mang tên The Heart of It sử dụng cả kỹ thuật độc thoại, phỏng vấn và kể chuyện để chia sẻ suy nghĩ về một chủ đề cụ thể. Nhiều chương trình độc thoại có xu hướng phá vỡ thể loại của mình vào lúc sau khi mời khách đến phỏng vấn.

Vì vậy, đừng cảm thấy bị mắc kẹt bởi danh sách này. Thay vào đó, hãy để nó truyền cảm hứng cho bạn để tạo ra thể loại podcast phù hợp với nhu cầu truyền tải của bạn nhất.

Trong các thể loại trên, bạn thích nghe thể loại nào nhất? Tại sao bạn lại thích chúng? Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!

Hãy tải ngay ứng dụng Waves để luôn cập nhật những podcast mới nhất và có được những trải nghiệm tuyệt vời nhất!
Chia sẻ

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of